Is gratis software gelijk aan Open Source Software?

Ik krijg mijn eerste training bloggen met WordPress. Meteen aan het begin van de training zegt de trainer: “WordPress is gratis, het is Open Source Software”. Met andere woorden gratis is gelijk aan Open Source Software (OSS). Is dit wel waar? Het antwoord is direct NEEN……  Ik zal het uitleggen.

---

Wat is Open Source Software?

Open Source is een verzamelnaam voor software met een bijzonder licentievorm (voorwaarden). De licenties van OSS maken het de gebruikers mogelijk de broncode vrijelijk ter beschikking te stellen. Aanvullingen of verbeteringen te maken aan of voor de software en deze verder verspreiden. In open source licenties zitten voorwaarden die het mogelijk maken om software legaal te kopiëren en te verspreiden. Software wordt geschreven en valt onder Intellectueel Eigendom (IE). Intellectueel Eigendom is de verzamelnaam voor rechten op intellectuele creaties. De bekendste IE-rechten zijn het merkenrecht, het octrooirecht en het auteursrecht. Software valt net als boeken, foto’s en muziek onder het auteursrecht. Het autersrecht krijgt de creator automatisch! In de twee bovenstaande blokken komt het woord geld of betaling niet aan de orde. Voor OSS kan en mag geld gevraagd worden. Kopiëren is legaal (toegestaan). Direct zal men dus niet betalen voor deze software. OSS heeft andere verdienmodellen. De twee meest toegepaste verdienmodellen bij OSS zijn:

• Donaties;
• Diensten (richting de gebruikers: opleiden, implementeren, maatwerk).

Zoals hierboven aangegeven is de licentie bij OSS bijzonder. Voor open source software zijn er meer dan 50 verschillende licentiesoorten in omloop. De vier meest toegepaste en bekende open source licenties zijn:

• De Berkeley Software Distribution license (BSD licentie);
• De GNU General Public License (GPL licentie);
• De GNU Library of Lesser General Public License (LGPL licentie);
• De Mozilla Public License (MPL licentie).

---

Gesloten software

Gesloten software verschilt van OSS met de licentievoorwaarden en verdienmodellen. Bij gesloten software kan je de broncode niet inzien, laat staan aanpassen. Dit is zelfs strafbaar. Voornaamste verdienmodel bij gesloten software is het verkopen van licenties om de software te mogen gebruiken. Voor de duidelijkheid, de software wordt dus niet gekocht, men koopt een gebruiksrecht. Op het internet kan je enorm veel gesloten software vinden welke kosteloos (gratis) aangeboden wordt. Het verdienmodel hierbij is reclame in de vorm van banners, de volledige versie van de applicatie tegen betaling of donaties van tevreden gebruikers.

---

De vier combinaties en voorbeelden van software

Kosteloze open source applicaties:

LibreOffice is een office applicatie; ActFact Funds Management is een applicatie van Nederlandse bodem om financiële stromen te administreren en inzichtelijk te maken.

Betaalde open source applicaties:

Hier ken ik geen voorbeeld van.

Kosteloze gesloten source applicaties: 

IrfanView: veel gebruikte visualisatie applicatie voor o.a. foto’s; Adobe Acrobat Reader is de bekendste vieuwer voor pdf-documenten.

Betaalde gesloten source applicaties:

Office 365 de bekende office applicatie; Unit4 is bedrijfssoftware voor o.a. dienstverlenende organisaties.

---

Conclusies

• Het gebruik van open source software biedt diverse voordelen. Denk hierbij aan de mogelijkheid om kosten en ontwikkeltijd te reduceren of de afhankelijkheid van een bepaalde softwareleverancier te verminderen.
• Het is te verwachten dat steeds meer bedrijven en instellingen gebruik zullen gaan maken van open source software.
• Het woud aan licenties kan potentiële gebruikers afschrikken.
• Gesloten source software biedt heel veel gemak, de kunst is de correcte combinatie tussen prijs/gemak/groei te vinden.
• Open source is niet synoniem aan gratis en gesloten source ook niet synoniem aan betaald.
• De trainingsleider heeft gelijk, WordPress is kosteloos en open source: “The GPLv2 (or later) from the Free Software Foundation is the license that the WordPress software is under”.

Mix & Match 2 maart 2015: Smart Industrie en de kansen voor de maak- en creatieve industrie

Bron: KvK Oost Nederland
De Kamer van Koophandel organiseert in samenwerking met Design Café Achterhoek  op 2 maart (15.00 tot 18.00 uur) een bijeenkomst, voor ondernemingen uit de creatieve- en maakindustrie, rondom het onderwerp: Smart Industry

Eind vorig jaar hebben we bij NEDAP in Groenlo een eerste Mix & Match bijeenkomst georganiseerd waar we hebben gezien wat de waarde is van een goede samenwerking tussen de creatieve industrie en de maakindustrie. Op 2 maart geven wij hier een vervolg aan onder het thema: “Smart Industry”.

Ondernemers zien steeds meer het belang van Smart Industry.  De verregaande digitalisering van en verbinding van apparaten, productiemiddelen en organisaties neemt een steeds grotere vlucht. Denk bijvoorbeeld aan big data processing, het Internet of Things, 3D printing, nanotechnologie en nieuwe sensortechnologie. De gehele maakindustrie komt hiermee in aanraking en er zijn volop innovatiekansen!

Podium voor matching en new business
De Kamer van Koophandel wil in samenwerking met  Design Café Achterhoek graag een podium bieden om verbindingen te leggen tussen de creatieve industrie en ondernemingen uit andere sectoren. Dat doen we via Mix & Match bijeenkomsten. Bij voorkeur bij een aansprekend gastbedrijf.

Op 2 maart zijn wij te gast bij:

Pas Reform Hatchery Technologies
Informaticaweg 14
7007 CP  Doetinchem

Een internationale onderneming gespecialiseerd in de ontwikkeling van innovatieve toepassingen op  het gebied van broedtechniek voor de pluimveesector. Een bedrijf met een eigen visie op de ontwikkelingen rondom Smart Industry! www.PasReform.com
Tijdens de bijeenkomst ontvangt u informatie over het thema (Smart Industry) en daarnaast krijgt u de mogelijkheid actief uw eigen expertise of ideeën aan te dragen betreffende de ingebrachte vraagstukken. Wellicht ontstaat er in samenwerking met de andere deelnemende bedrijven een geweldige nieuwe businesscase!

Oproep pitchronde
Wij roepen u daarom op vanuit de maakindustrie of creatieve (ontwerp)praktijk uw eigen vraagstuk of "kans” in te brengen. Een innovatief vraagstuk waarbij u bv. een nieuwe partner zoekt of specifieke kennis nodig heeft waarover u zelf niet beschikt. Uit de inzendingen selecteren wij max. 5 partijen die op 2 maart via een korte pitch hun vraag presenteren. Na de pitchronde geven de aanwezige ondernemers in kleine kring hun input, kennis en ideeën m.b.t. het vraagstuk. Als u wilt deelnemen aan de pitchronde, beschrijf uw vraagstuk dan kort en krachtig en mail het naar onderstaand mailadres of bel met Paul Jansman (KvK, 06-53503335).

Aanmelding
Per mail met uw contactgegevens en bedrijfsnaam naar Irmgard Look (KvK)

Programma 2 maart 2015
15:00 - 15:30: Ontvangst bij Pas Reform op industriegebied Wijnbergen
15:30 - 15:35: Welkom door: Paul Jansman, Kamer van Koophandel
15:35 – 16:00: Inleiding Pas Reform
16:00 – 16.15: Overview en inleiding Smart Industry, door Raymond Witvoet
16.15 – 16.45: Pitchers aan het woord
16.45 - 17.15: Mix en Match 1e ronde
17:15 - 17.45: Mix en Match 2e ronde
17.45 - 18.00: Wrap up, vervolg en afsluiting
18:00 -            Netwerkborrel en (eventueel) rondleiding

Bijeenkomst U-Meet 2014: ‘Smart Industry, Smart Robots, Smart People’

U-Meet 2014

Op donderdagavond 2 oktober 2014 heb ik een bezoek gebracht aan de ‘U-Meet 2014’, georganiseerd door Universiteit Twente, met de titel ‘Smart Industry, Smart Robots, Smart People’. U-Meet is een initiatief van Nederlandse universiteiten. Het overkoepelende thema voor deelnemende universiteiten is ‘Robotica’. Mijn bevindingen wil ik graag met je delen aangezien Smart Industry wordt gezien als cruciaal voor de industriële sector in Nederland.

Algemene indruk

De organisatie van U-Meet heeft voor een enorme opkomst gezorgd, naar schatting zijn er 250 deelnemers aanwezig. Deelnemers worden heel leuk door een robot welkom geheten. Op de tweede verdieping, waar we onder het genot van een kopje koffie wachten op het begin van de presentaties beweegt zich een tweede robot tussen de aanwezigen. Deze probeert een praatje met ons te maken. Leuk om te zien is hoe een groepje deelnemers (waarschijnlijk studenten) uit het Verre Oosten de robot heel leuk vinden en aardig wat foto’s maken.

Het thema van de bijeenkomst is Smart Industry, maar wat is het en wat wil men er mee bereiken? Het streven van Smart Industry is dat consumenten eenvoudig producten kunnen laten maken die aansluiten op hun individuele wensen. Maatwerk dus, (bijna) volledig geproduceerd door robots en/of 3D-printers. Een mooi Nederlands voorbeeld is 247TailorSteel waar specifiek lasergesneden plaat en buis op maat, bijna volledig geautomatiseerd, worden gemaakt. 

De avond staat onder leiding van moderator Martin Steenbeeke. Hij daagt de sprekers uit aan te tonen of de uitspraak van minister Asscher: 'Robots worden steeds slimmer, het is een kwestie van tijd tot ze banen van mensen inpikken', wel of niet een reële angst is. Iedereen heeft een mening over het onderwerp robots. Hoe lang gaat het duren voordat er iets revolutionairs gebeurt op dit gebeid?

Mensen, Machines en Robots in de slimme industrie

Dit is de titel van de presentatie van keynote speaker prof. dr. ir. Fred van Houten. Hij wordt gezien als één van de top experts binnen en buiten Nederland als het gaat om productie- en fabricage-automatisering.

Zijn verhaal begint bij de eerste extern bekrachtigde werktuigen waar water als krachtbron fungeert. Denk aan de watermolen waar, door het stromen van water in een rivier of beek, middels een waterrad, rotatie-energie kan worden gebruikt voor het malen van graan. Hier is eigenlijk de eerste robot ontstaan. Menselijke arbeid is hierdoor lichter geworden. Kort hierna komt de stoommachine, welke zorgt voor de eerste industriële revolutie. Zijn verhaal brengt ons langs de tweede (elektriciteit en de driefasen stroommotor) en derde (van DNC via CNC naar CIM in de 70-er jaren) naar de vierde en aanstaande industriële revolutie,  veroorzaakt door de toepassing van robots (en 3D-printers). In Nederland en veel andere landen wordt deze ontwikkeling Smart Industry genoemd. In Duitsland spreekt men over Industrie 4.0 (4.0: vierde industriële revolutie). Met een demo wordt getoond hoe intelligent en snel de huidige industriële robots zijn. In het filmpje speelt een industriële robot een partij tafeltennis tegen tafeltennisser Timo Boll. Indrukwekkend om te zien.

Het internet speelt een steeds belangrijkere rol in de industrie. Het internet van diensten maakt een groei naar het internet van dingen (ook wel Internet of Things, IoT). Sensoren verzamelen overal (in machines, fabrieken, huizen, mensen, processen) data en deze data worden middels internet gecombineerd en verspreid. De verzamelde data is aanvullend voor smart industry. Denk aan het beter kunnen voorspellen hoeveel auto's een autofabrikant volgende maand moet maken. Welke functies snapt een gebruiker niet goed bij het bedienen van een TV? In welke verkeersituaties schakelen automolilisten verkeerd (te laat of juist te vroeg) en wat kan je hieraan verbeteren als producent van auto's?

Prof. Van Houten onderschrijft de uitspraak van minister Asscher niet. Hij komt met een aantal tegenargumenten. 

Als eerste gebruikt hij het voorbeeld van Henry Ford. Ford komt met de betaalbare auto (model T-Ford). Door slim te produceren wordt de auto steeds goedkoper en Ford gaat zijn medewerkers steeds meer betalen. Deze Ford-medewerkers hebben steeds meer koopkracht en kopen steeds meer andere producten. Dit levert een cirkel van groei en welvaart en niet van werkeloosheid.

Tweede voorbeeld, vanaf 2010 is de 3D-printer weer in opkomst. Veel futurologen zeggen dat alle producten 3D-geprint gaan worden en fabrieken praktisch niet meer nodig zullen zijn. Dit klopt niet. 3D-printen is de oplossing in niche markten, waar enkelstuks maatwerk nodig is, of waar te maken producten extreem complex zijn. Denk aan tandartsen waar elk kunstgebit uniek is (enkelstuk) en precessie nodig is. In de medische wereld zijn de toepassingen enorm. Bij een vliegtuig waar relatief snel een reserve onderdeel nodig is kan 3D-printen een oplossing zijn. Meer mensen hebben werk gekregen om 3D-printers te maken dan dat mensen hun werk hebben verloren omdat producten met de 3D-printers worden geproduceerd.

Derde voorbeeld, in 1997 komt kunstmatige intelligentie helemaal terug: IBM ontwikkelt de schaakcomputer Deep Bleu op basis van kunstmatige intelligentie. Deep Blue werd bekend omdat het twee matches tegen Garri Kasparov, de sterkste schaker ter wereld, speelde. Het was de sterkste computer die ooit tegen een wereldkampioen speelde. Kunstmatige intelligentie en de steeds krachtiger wordende computer zou voor een revolutie aan mogelijkheden zorgen. Ook hier: zal er nog werk blijven bestaan voor de mens?

Mijn conclusie van de presentatie van prof. Van Houten: Technologische mogelijkheden en lagere kostprijzen zorgen voor de (r)evoluties en niet zo zeer nieuwe uitvindingen.

Industry 4.0: Chances for automation and robotics

Op het gebied van de industriële automatisering wordt vaak naar Duitsland gekeken. In Duitsland zijn de ontwikkelingen al een stuk verder en dat laat de presentatie van prof. dr. ing. Wolfram Lohse zien. Duitsland is dan ook klaar voor de vierde industriële revolutie, vooral in de automotive industrie is Industrie 4.0 sterk in opmars.

Belangrijke pijler voor Industrie 4.0 is kennisoverdracht. Naast onderzoek is kennisoverdracht richting studenten en bedrijven van essentieel belang. Bij onderzoek is het doel dat industriële robots gaan werken met zo min mogelijk input vanuit de mens. IoT kan hieraan bijdragen, de machines worden van "'oren', 'ogen', 'neus' en 'gevoel" voorzien. Prof. Lohse geeft aan dat het succes van Industrie 4.0 wordt versterkt door sociale media, hiermee wordt veel kennis onderling verdeeld.

Momenteel zijn zowel soft- als hardware zo vergevorderd dat gegevens op een hoog abstractie niveau doorgevoerd kunnen worden naar een machine welke correct de productie uitvoert. Als voorbeeld, met een product configurator (software) stelt men het gewenste product samen en hierna kan zonder tussenkomst van de mens direct de draaibank, freesmachine en/of laser producten maken. Numdata is een mooi voorbeel van een Nederlands bedrijf die dit doet. Numdata ontwikkelt en implementeert web-based software waarmee de gebruiker zelf online in 3D opbergmeubelen configureert, bestelt en laat produceren.

Middels een aantal films worden zeer adaptieve robots getoond voor industriële toepassingen. Waar de groep van prof. Lohse nu aan werkt is, eenvoudig uitgelegd, vertel aan de robot dit is wat ik wil hebben en dit zijn de bronnen waar jij als robot over beschikt. Beslis zelf hoe je het gaat maken/uitvoeren. Dit kan voor een opleving zorgen in de wetenschap van kunstmatige intelligentie (of Fuzzy Logic).

Vanuit de zaal komt de vraag: verwacht u "destructie" van arbeidsplaatsen door Industrie 4.0? Duitsland werkt al langer gecoördineerd aan de robotisering van de industrie, aldus prof. Lohse. Uit de Duitse ervaringen blijkt dat er geen grote hoeveelheden werknemers op straat komen te staan door de komst van nieuwe slimme robots. 'We zien dat ze andere, hoger gekwalificeerde banen krijgen in hun bedrijf.'
Nog een hele leuke vraag vanuit de zaal: alle voorbeelden die we zien van robots en wat ze allemaal kunnen, zijn in de ideale omgeving en omstandigheden. Wanneer kunnen we robots in huis zien? Dit zal nog lang tot heel lang duren, deze zogenaamde service robots hebben nu nog beperkte bewegingsvrijheid, zijn specifiek voor één of twee taken. De robot die het gras kan maaien, een kopje thee kan zetten en de schone was strijken is de komende 15 jaar nog NIET in huis te vinden.

Panel discussie

Vanuit de zaal zijn vragen gesteld aan het panel. Deze bestaat uit Hubert de Haas (STODT), prof. Fred van Houten (UT), drs. Pieter Dillingh (Kennispark Twente) en dr. Jan Post (Philips Drachten).

• De heer Post van Philips Drachten vertelt dat zijn vestiging over veel industriële robots beschikt en is dusdanig modern dat productie in China terug is gehaald naar Drachten.
• De heer De Haas, de presentatie van prof. Van Houten geeft aan dat bij technologie vaak sprake is van twee passen vooruit, dan drie achteruit en dan weer vier vooruit.
• Smart Industry is geen revolutie maar een evolutie. Nederland heeft een kleine productie industrie waardoor Smart Industry minder snel wordt ingevoerd dan in Duitsland aldus prof. Van Houten.
• De Haas, het is nu al moeilijk om de juiste technische mensen te vinden voor veel bedrijven, dit zal in de toekomst nog moeilijker worden.
• De prijs van robots zal sterk bepalen hoe snel die ingevoerd gaan worden in bedrijven en waarvoor ze ingezet zullen worden. De computer werd in het begin niet gekocht door een de broodbakker. Nu staat de computer in de winkel en worden veel processen in de bakkerij computergestuurd. Dit dankzij de prijsdaling van de computer/pc, aldus de heer Post.
• Links en rechts wordt beweerd dat de 3D-printer de traditionele fabrieken praktisch volledig laat verdwijnen. Thuis heeft bijna iedereen een printer, niet iedereen is thuis een drukkerij begonnen. Hetzelfde zal gelden voor de 3D-printer en robots in huis, aldus prof. Van Houten.
• Als Nederland niet meedoet, raakt de Nederlandse industrie de aansluiting met het buitenland kwijt. 'Er is geen keuze', zegt de heer Dillingh. 'We moeten kleur bekennen en investeren.'
• De ontwikkelingen gaan zo snel dat er geen tien jaar beschikbaar zijn om mensen/studenten op traditionele manier op te leiden. De gaming industrie wordt steeds vaker ingezet om snel en leuk mensen op te leiden, aldus de heer De Haas.
  
  

Extra's voor u

• Video impressie U-Meet 2014
• Toespraak van minister Asscher tijdens het SZW congres
• Rapport Smart Industrie “Dutch Industry Fit For The Future” (Engels)